CE UYGUNLUK İŞARETİ VE ÜLKEMİZDEKİ UYGULANMASI
HAKKINDA
SORULAR VE CEVAPLAR
Soru 1) “CE işareti” kısaca
nedir?
Cevap 1) CE işareti,
Avrupa Birliği’nin, teknik mevzuat uyumu çerçevesinde 1985
yılında benimsediği Yeni Yaklaşım Politikası kapsamında
hazırlanan bazı Yeni Yaklaşım Direktifleri kapsamına
giren ürünlerin bu direktiflere uygun olduğunu ve ürünün
üreticisi veya direktifte zorunlu kılınmış ise bir üçüncü
taraf uygunluk değerlendirme kuruluşu (onaylanmış kuruluş vs.)
gerekli bütün uygunluk değerlendirme faaliyetlerinden
geçtiğinigösteren bir Birlik işaretidir. CE İşareti,
ürünlerin, amacına uygun kullanılması halinde insan can ve mal
güvenliği, bitki ve hayvan varlığı ile çevreye zarar
vermeyeceğini, diğer bir ifadeyle ürünün güvenli bir ürün
olduğunu gösteren bir işarettir. İlgili direktif bu temel
gereklerden bir kısmının veya tamamının karşılanmasına yönelik
olabilir. Bunun yanısıra, CE İşaretini gerektiren
direktiflerin bazıları güvenlikten farklı boyutlarla (örneğin;
elektromanyetik uyumluluk, enerji verimliliği gibi) da ilgili
olabilmektedir.
CE işareti
aşağıdaki şekilde sembolize edilmektedir:
Soru 2) “CE işareti” neden
önemlidir?
Cevap 2)
“CE işareti”, Avrupa
Birliği’nin uyulması mecburi olan birtakım Yeni
Yaklaşım Direktifleri kapsamında yer alan ürünlere iliştirilen
bir işaret olduğu için, söz konusu mevzuat kapsamına giren ve
AB üyesi ülkelerde piyasaya arz edilecek olan ürünlerin bu
işareti taşıması zorunludur. Diğer bir ifadeyle, bu işaret,
ürünlerin, AB üyesi ülkelerde serbest dolaşıma çıkabilmesi
için bir çeşit pasaport işlevi görmektedir. Türkiye’nin
de Avrupa Birliği mevzuatını uyumlaştırarak uygulayacak olması
nedeniyle, ilgili mevzuatın yürürlüğe girmesiyle birlikte,
ülkemizde piyasaya arz edilecek ürünlerin de bu işareti
taşıması zorunlu hale gelmektedir. (CE İşareti iliştirilmesini
öngören AB'nin Yeni Yaklaşım Direktiflerinin ülkemizdeki uyum
durumunu görmek için
buraya tıklayınız.)
Soru 3) CE İşareti uygulaması
ile ilgili olarak Türkiye’deki durum nedir?
Cevap 3)
Türkiye ile AB arasında gümrük birliğini tesis eden 1/95
sayılı Ortaklık Konseyi Kararı’nın (OKK) 8-11. maddeleri,
malların serbest dolaşımının en iyi şekilde temini amacıyla
ticarette teknik engellerin kaldırılması konusundaki AB
araçlarının ülkemiz iç mevzuatına dahil edilmesini
öngörmektedir. Bu kapsamda, AB’nin ticarette teknik engellerin
kaldırılması konusundaki mevzuatının listesi ile bu mevzuatın
Türkiye tarafından uygulanma koşul ve kuralları
2/97 sayılı OKK ile belirlenmiştir.
Dış Ticaret
Müsteşarlığı'nın koordinasyonunda yürütülen çalışmalar
neticesinde söz konusu Topluluk mevzuatını uyumlaştıracak olan
kamu kuruluşları
15.1.1997 tarihli ve 97/9196 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı
ile tespit edilmiştir. Anılan Bakanlar Kurulu Kararı ile
yapılan bu görevlendirme çerçevesinde, ilgili kamu kuruluşları
tarafından yürütülmekte olan mevzuat uyum çalışmalarının bir
kısmı sonuçlandırılmış, bir kısmının çalışmaları ise devam
etmektedir. Uyum çalışmaları devam eden bir kısım AB Direktifi
ürünlere CE İşaretinin iliştirilmesini öngörmektedir.
Diğer
taraftan, ülkemizin 1999 yılındaki AB'nin Helsinki Zirvesi'nde
"AB Tam Üyeliğine Adaylık" statüsü kazanmasından sonra AB ile
ilişkilerimiz Gümrük Birliği'nin yanısıra yeni bir temele
oturmuştur. Teknik mevzuat uyumu çalışmaları da böylece yeni
boyut kazanmış olup, bundan sonraki süreçte hazırlanan "ulusal
program"la uyumu yapılacak AB teknik mevzuatının sayısı da
artmıştır.
Uyumu yapılan
teknik mevzuatın hukuki altyapısını oluşturmak üzere, ilgili
kamu kuruluşlarının da katkısıyla, Dış Ticaret Müsteşarlığı
tarafından hazırlanan
4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve
Uygulanmasına Dair Kanun, 11 Temmuz 2001 tarihli ve 24459
sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış olup; 11 Ocak 2002 tarihi
itibariyle yürürlüğe girmiştir. Bahse konu Kanuna istinaden
hazırlanan
"Uygunluk Değerlendirme Kuruluşları ile Onaylanmış Kuruluşlara
Dair Yönetmelik",
"CE Uygunluk İşaretinin Ürüne İliştirilmesine ve
Kullanılmasına Dair Yönetmelik" ve
"Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimine Dair Yönetmelik"
17 Ocak 2002 tarihli ve 24643 sayılı Resmi Gazete'de
yayımlanarak, 11 Ocak 2002 tarihinden itibaren geçerli olmak
üzere yürürlüğe girmiştir. Kanun'un diğer bir uygulama
yönetmeliği olan
"Teknik Mevzuatın ve Standartların Türkiye ile Avrupa Birliği
Arasında Bildirimine Dair Yönetmelik" ise 3 Nisan 2002
tarihli ve 24715 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmış olup; 3
Mayıs 2002 tarihi itibariyle yürürlüğe girmiş
bulunmaktadır. Ancak söz konusu Kanun ile uygulama
yönetmeliklerinin 11 Ocak 2002 tarihi itibariyle yürürlüğe
girmesi, ürünlere CE işareti iliştirilme zorunluluğunun da bu
tarihte başlayacağı anlamına gelmemektedir. Ülkemizde
üretilerek iç piyasaya arz edilecek olan ürünlerin CE İşareti
taşımasının zorunlu olabilmesi için, ilgili Bakanlıklar ve
kamu kuruluşları tarafından hazırlanan ve ürünlere CE İşareti
iliştirilmesini öngören teknik mevzuatın Türkiye’de yürürlüğe
girmesi gerekmektedir. Teknik mevzuat uyumunun pratikte
uygulanabilir olması için sadece direktifleri uyumlaştıran
yönetmeliklerin yürürlüğe girmesi yeterli olmayıp, bu
direktiflerin atıfta bulunduğu uyumlaştırılmış standartların
da (bkz.
CE Uygunluk İşareti ile ilgili nota.) ülkemizde
Uyumlaştırılmış Türk Standardı haline getirilmesi ve iç
mevzuatımıza aktarılması gerekmektedir. Bu ise, kendi teşkilat
yasası ve bu yasaya istinaden 4703 sayılı Kanun'da yapılan
görevlendirmeye göre Türk Standardları Enstitüsü tarafından
yerine getirilmektedir. Uyumlaştırılmış Türk Standardı haline
getirilmiş olan standartların ilgili yetkili kuruluş
tarafından ilgili olduğu yönetmelik ve referans numaralarıyla
birlikte Resmi Gazete'de duyurulması gerekmektedir.
Bu durumda,
ülkemizde CE İşareti için tek bir uygulama tarihi söz konusu
olmayıp, uygulama ilgili ürün mevzuatının yürürlüğe girmesiyle
peyderpey başlamaktadır. (Hangi ürün mevzuatının ülkemizde
zorunlu uygulamada olduğuna ilişkin bilgiler için
buraya tıklayınız.)
Cevap 4)
Dış ticaretimiz
açısından, bu işareti taşıması gerektiği halde taşımayan
ürünün AB üyesi ülkelere ihracatı mümkün değildir. İç
pazarımız açısından ise, mevzuat uyumu tamamlanmış ve zorunlu
uygulamaya girmiş ürün yönetmelikleri kapsamına giren
ürünlerden CE İşareti taşıması gerektiği halde taşımayan
ürünlerin ülkemiz piyasasına edilmesi de mümkün
bulunmamaktadır.
Soru 5)
Hangi ürünlerde bu işaret bulunmalıdır?
Cevap 5)
CE İşareti, AB’nin, teknik mevzuat uyumu çerçevesinde 1985
yılında benimsediği Yeni Yaklaşım Politikası kapsamında
hazırlanan bir kısım Yeni Yaklaşım Direktifleri içerisinde yer
alan ürünlerde kullanılmaktadır. Bilindiği gibi, AB
Direktiflerinin ülkemizde uygulanabilmesi için bu direktiflere
paralel olarak ilgili yetkili kamu kurum ve kuruluşları
tarafından hazırlanan "ürün yönetmelikleri" aracılığıyla
ülkemiz iç mevzuat sistemine mal edilmesi gerekmektedir
(teknik mevzuat uyumu). Bu ürünlerin listesi, ilgili AB
mevzuatı ve bu mevzuatı ülkemizde uyumlaştıran kamu
kuruluşlarını gösteren tabloya
buradan ulaşabilirsiniz. Direktifleri uyumlaştıran
yönetmeliklerin metinlerinin
Resmi Gazete'den, ilgili yetkili kuruluşlardan veya bu
kuruluşların internet sitelerinden temin edilmesi mümkün
bulunmaktadır.
Soru 6) “CE işareti” nin
ürüne iliştirilmesinin yolları nelerdir?
Cevap 6)
CE işaretinin ürüne
nasıl iliştireceği, ürüne bağlı olarak ilgili direktiflerde
belirtilmektedir.
Ürünlerin, CE
işaretli olarak piyasaya sunulmasından üretici sorumludur.
Ancak; eğer üretici ya da üreticinin yetkili temsilcisi Avrupa
Birliği içinde değilse, bu sorumluluğu ithalatçı yerine
getirmek zorundadır. Bir başka deyişle, ithalatçı ithal ettiği
ürünlerin AB normlarına uygun olduğunu garanti etmek
zorundadır. Üreticinin bu işareti ürüne iliştirebilmesi için
çeşitli alternatifler sunulmuştur;
Bir kısım ürün grupları
için (bunlar genelde düşük risk arz eden ve/veya arz
ettikleri riskin tespitinin görece kolay olduğu ürünlerdir,
örneğin, bazı makinalar), direktifin temel gereklerine
uygunluk, üreticinin kendisi tarafından ya kendi test
imkanları ya da başka herhangi bir kuruluşun imkanlarının
kullanılmasıyla doğrulanabilmekte ve bu ürünler hakkında
üreticinin düzenleyeceği uygunluk beyanı ile CE işareti,
üretici tarafından ürüne iliştirilmektedir.
Diğer bir kısım ürünlerin
ise (örneğin, bazı tıbbi cihazlar ve bazı makinalar)
mutlaka, AT Resmi Gazetesi'nde adı yayımlanmış yetkili test
ve belgelendirme kuruluşları (Onaylanmış kuruluşlar-Notified
bodies) tarafından doğrulanması gerekmektedir. Onaylanmış
kuruluşun bu incelemesine istinaden, üretici CE İşaretini
ürününe iliştirmektedir.
Soru 7)
Onaylanmış Kuruluş (Notified Body) nedir? Fonksiyonu nedir?
Cevap 7)
Avrupa Birliği mevzuatı, CE İşareti taşıması gereken
ürünlerden yüksek risk taşıyan ürünlerin, piyasaya arz
edilmeden önce konusunda uzman, üçüncü bir taraf olan ve AT
Resmi Gazetesi'nde yayımlanmış kuruluşlar tarafından uygunluk
değerlendirmesine tabi tutulmasını şart koşmaktadır. Bu
ürünlerin test, muayene ve/veya belgelendirmesini yapmak üzere
üye ülkeler tarafından altyapısı yeterli görülen test, muayene
ve/veya belgelendirme kuruluşları arasından seçilerek AT Resmi
Gazetesi'nde yayımlanan kuruluşlar onaylanmış kuruluş (bazı
direktiflerde farklı terimler kullanılabilse de genel olarak "notified
body" ifadesi kullanılmaktadır.) statüsünü almaktadır. Üye
ülkelerce belirlenen onaylanmış kuruluşlar Avrupa Komisyonu'na
bildirilmekte ve diğer üye ülkelere duyurulması amacıyla bu
listeler AT Resmi Gazetesi’nde yayımlanmaktadır. AB
ülkelerinde yerleşik olarak faaliyet gösteren onaylanmış
kuruluşların isim ve adreslerine
www.conformityassessment.org adresinden ulaşılması mümkün
bulunmaktadır. Bu kuruluşların teknik açıdan yetkin olmaları
gerekmektedir (Daha ayrıntılı bilgi için bkz.
Onaylamış kuruluşlarla ilgili nota).
Soru 8) Türkiye’de
onaylanmış kuruluş bulunmakta mıdır?
Cevap 8)
Bazı ürün grupları
kapsamında faaliyet göstermek üzere ilgili yetkili
kuruluşlarca seçilen onaylanmış kuruluş adayları kimlik kayıt
numarası alınmasını teminen Avrupa Komisyonu'na bildirilmiş,
ancak gerek ülkemizin mevzuat uyum ve uygulama durumunun
gerekse aday kuruluşların yeterliliklerinin değerlendirilmesi
gerektiği gerekçesiyle bu başvurular sonuçlandırılmamıştır.
Halihazırda ülkemizin potansiyel onaylanmış kuruluş
adaylarının değerlendirilmesi süreci devam etmekte olup, bu
süreç tamamlanmadığı için henüz ülkemizde yerleşik bir
onaylanmış kuruluş faaliyete başlamış değildir. Söz konusu
değerlendirme süreci birden fazla unsurdan oluşmakta olup, bu
kapsamda, ilgili direktifin uyumlaştırılması amacıyla
yayımlanmış bulunan yönetmeliklerin orijinal AB direktifinin
gereklerini karşılayıp karşılamadığı, mevzuatı uygulamaya
yönelik gerekli denetim altyapısının tamamlanıp
tamamlanmadığı, aynı şekilde mevzuatın uygulanmasına yönelik
olarak metroloji, belgelendirme, metroloji, kalibrasyon vs.
altyapısının yeterli düzeyde olup olmadığı ve aday
kuruluşların teknik altyapısının yeterli olup olmadığı ve
gerekli kriterleri karşılayıp karşılamadığının eş zamanlı
olarak değerlendirilmesi öngörülmektedir.
Soru 9) Üreticinin her ürün
için mutlaka onaylanmış kuruluşa başvurması gerekli midir?
Cevap 9)
Üreticinin, herhangi
bir onaylanmış kuruluşa başvurmaksızın da ürününe CE İşareti
iliştirdiği durumlar bulunmaktadır. Bu husus her bir ürün/ürün
grubu için ilgili direktiflerde belirtilmektedir. Bu
çerçevede, üreticilerin ürettikleri ürünlerle ilgili
direktifleri incelemeleri ve ilgili mevzuatı hazırlayarak
yürürlüğe koyan kamu kuruluşları ile yakın ilişki kurmaları
büyük önem taşımaktadır.
Soru 10)
Ülkemizde her ürün grubuyla ilgili olarak onaylanmış kuruluş
olacak mıdır?
Cevap 10)
Onaylanmış kuruluşların mevcudiyeti tamamen piyasa
koşullarına göre şekillenmektedir. Sektörün ihtiyacına ve
onaylanmış kuruluş potansiyeline göre yetkili kuruluşun aynı
alanda faaliyet göstermek üzere birden fazla onaylanmış
kuruluş görevlendirmesi söz konusu olabileceği gibi bir alanda
onaylanmış kuruluş olmak karlı bir faaliyet olarak görülmezse
o alanda hiç onaylanmış kuruluş görevlendirilmeyebilir. Bu
durumda, bu alandaki belgelendirme hizmetlerinin AB
ülkelerinde yerleşik onaylanmış kuruluşlardan sağlanması söz
konusu olacaktır. Bu kuruluşların ülkemizde temsilcilikleri de
bulunabilmektedir.
Soru 11)
Üreticilerimizin ne yapması gerekmektedir?
Cevap 11)
Üreticilerimiz,
ürünlerinin hangi direktif/direktifler kapsamına girdiğini
tespit ederek, söz konusu direktifleri incelemeli ve bütün
unsurlarıyla özümsemeli; gerekiyorsa üretim bandında
değişikliğe gitmeli ve buna göre belgelendirme faaliyetlerini
gerçekleştirmelidir.
Soru 12)
Her Yeni Yaklaşım Direktifi ürüne CE İşareti iliştirilmesini
gerektirir mi?
Cevap 12)
Hayır. Yeni Yaklaşım Politikasının ilklerine göre hazırlanmış
olan direktiflerin bazıları ürüne CE işareti iliştirilmesini
öngörmemekte olup, bunlarda başka türlü işaretlemeler söz
konusu olabilmektedir.
Bu ürün
grupları:
a) Ambalajlama
ve Atıkları
b) Trans-Avrupa
Yüksek Hızlı Ray Sistemlerinin Uyumu
c) Denizcilik
Ekipmanı (Gemi Teçhizatı)
d) Taşınabilir
Basınçlı Ekipman
e) Trans-Avrupa
Geleneksel Ray Sistemlerinin uyumu
ÜRÜN GRUBU
AB'NİN YENİ
YAKLAŞIM DİREKTİFLERİ
UYUMDAN SORUMLU
KURULUŞ
KARŞILIK GELEN
TÜRK MEVZUATI
RESMİ GAZETE
TARİH VE SAYISI
YÜRÜRLÜK
A - CE
İŞARETİ GEREKTİREN YENİ YAKLAŞIM DİREKTİFLERİNİN UYUM
DURUMU
1.
Alçak gerilim cihazları
Low Voltage
Equipment
73/23/EEC
93/68/EEC
Sanayi ve Ticaret
Bakanlığı
Belirli Gerilim
Sınırları Dahilinde Kullanılmak Üzere Tasarlanmış
Elektrikli Teçhizat İle İlgili Yönetmelik
Ana Sayfa |
E-mail |
İletişim |
